«Το Φάρμακον της Κίρκης: Μια Φαρμακολογική Προσέγγιση της Μεταμορφωτικής Μαγείας στην Οδύσσεια». Κωσταντίνος Πουλάς

2026-01-23

«Το Φάρμακον της Κίρκης: Μια Φαρμακολογική Προσέγγιση της Μεταμορφωτικής Μαγείας στην Οδύσσεια».

Ομιλητής:
Κωσταντίνος Πουλάς. Αν. Καθηγητής, Τμήμα Φαρμακευτικής, Πανεπιστημίου Πατρών

Εταιρεία Φίλων του Λαού (Αίθουσα 'Μεγάλων Ευεργετών-Ευεργετών'), Ευριπίδου 12 (1 ος όροφος), Αθήνα.

……………………………………………………………………….

Περίληψη ομιλίας

Η ομηρική αφήγηση του επεισοδίου της Κίρκης στην Οδύσσεια (ραψωδία κ') περιγράφει ένα ισχυρό φάρμακον ικανό να αποστερήσει την ανθρώπινη μορφή και να προκαλέσει αμνησία και παραληρητικές καταστάσεις.
Η παρούσα ανάλυση εστιάζει στη φύση αυτού του δηλητηριώδους φίλτρου, εξετάζοντας τη σύγχρονη επιστημονική υπόθεση ότι η Κίρκη ενδέχεται να χρησιμοποίησε κεντρικώς δρώντες αντιχολινεργικούς παράγοντες.
Αυτές οι ουσίες, παρεμβαίνοντας στη νευροδιαβίβαση της ακετυλοχολίνης στον εγκέφαλο, είναι γνωστό ότι προκαλούν συμπτώματα συμβατά με την περιγραφή των επιδράσεων στους συντρόφους του Οδυσσέα, όπως σύγχυση, απώλεια μνήμης και αλλαγμένη αντίληψη της πραγματικότητας, πριν από την τελική τους μεταμόρφωση σε ζώα.
Η εξέταση αυτής της φαρμακολογικής προοπτικής όχι μόνο προσφέρει μια πιθανή εξήγηση για την "μαγεία" της Κίρκης, αλλά υπογραμμίζει και την πιθανότητα μιας αρχαίας, εμπειρικής γνώσης των ψυχοτρόπων ιδιοτήτων συγκεκριμένων φυτών ή ουσιών.
Η ανάλυση θα διερευνήσει τις ομηρικές περιγραφές υπό αυτό το πρίσμα, συνδέοντας τη μυθολογική αφήγηση με τις αρχές της νευροφαρμακολογίας.
---------------------------------------

Σύντομο Βιογραφικό του Ομιλητή:

Ο Κων/νος Πουλάς είναι αναπληρωτής καθηγητής Βιοχημείας στο Τμήμα Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Πατρών. Στο Πανεπιστήμιο Πατρών διορίστηκε προ 25ετίας και ερευνητικά ασχολείται με τους τομείς της αυτοανοσίας, της μοριακής βιολογίας και της βιοχημικής ανάλυσης. Διευθύνει το Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας και Ανοσολογίας. 
Έχει συμμετάσχει σε πολλά εθνικά και διεθνή χρηματοδοτούμενα προγράμματα, έχει πάνω από 130 δημοσιεύσεις σε περιοδικά με κριτές και άνω των 6500 ετεροαναφορών. Ερευνητικά ασχολείται με τη μελέτη των νικοτινικών υποδοχέων ακετυλοχολίνης και του νευροδιαβιβαστή τους, της νικοτίνης.
Επίσης τα τελευταία χρόνια ασχολείται με τη μελέτη των κανναβινοειδών και του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος.
Από το 2020 ασχολήθηκε με την έρευνα πάνω στον κορωνοϊό, τα περιοριστικά μέτρα και τα αντι-COVID σκευάσματα και έχει στο αντικείμενο αυτό περισσότερες από 25 δημοσιεύσεις.
Έχει πλούσιο συγγραφικό έργο καθώς έχει επιμεληθεί και συγγράψει 20 και πλέον βιβλία.